Kiedy po raz pierwszy zszedłem do Baños del Alcázar Califal w Kordobie, od razu poczułem, jak różni się to miejsce od większości atrakcji turystycznych w Andaluzji. To nie są imponujące ruiny czy wielkie budowle – to coś bardziej intymnego, ukrytego pod ziemią przez wieki.

Te arabskie łaźnie zbudował kalifat Al-Hakam II w X wieku dla własnego użytku i swojego dworu. Hammam był wtedy czymś więcej niż tylko miejscem higieny – odbywały się tu masaże, spotkania polityczne, a najważniejsza sala z ciepłą wodą służyła nawet do przyjmowania dostojników. Ciekawostką jest to, że właśnie tutaj zamordowano dwóch kalifów podczas upadku kalifatu – miejsca te były świadkami nie tylko relaksu, ale i krwawych rozliczeń władzy.

Po zdobyciu Kordoby przez Kastylię, Alfons XI nakazał zasypać łaźnie w 1328 roku. Przez stulecia nikt o nich nie pamiętał, aż przypadkowe odkrycie w 1903 roku podczas prac ogrodniczych przywróciło je do życia. Właściwe wykopaliska przeprowadzono dopiero w latach 60. XX wieku.

Zwiedzanie odbywa się po drewnianej kładce, która prowadzi przez kolejne pomieszczenia: szatnię, salę zimną, ciepłą i gorącą. System grzewczy działał podobnie jak w rzymskich termach – pod podłogą sala gorąca miała hypocaustum, a charakterystyczne kopuły z gwiaździstymi świetlikami w kształcie ośmioramiennych gwiazd do dziś robią wrażenie.

To, co mnie zaskoczyło, to różnorodność warstw historycznych. Oprócz kalifackich łaźni można zobaczyć salon recepcyjny z XI wieku, kiedy władali tu królowie taifa, oraz almohadzkie łaźnie z XII wieku. Każda epoka dodała coś swojego, tworząc wielowarstwową opowieść o tym miejscu.

Sala z ciepłą wodą rzeczywiście była najważniejsza – największa i najbogatziej zdobiona. Kalifowie spędzali tu najwięcej czasu, dlatego zadbano o odpowiednią oprawę. Zachowane marmurowe posadzki i resztki ceramicznych rur pokazują, jak zaawansowany był system wodny.

Dla tych, którzy chcą głębiej poznać historię tego miejsca, dostępny jest audioprzewodnik z dodatkowymi szczegółami o funkcjonowaniu hammamu. Muzeum jest niewielkie, ale autentyczne – to jeden z niewielu miejsc w Kordobie, gdzie można poczuć atmosferę codziennego życia średniowiecznego kalifatu.