El Bañuelo w Granadzie to miejsce, które łatwo przegapić, spacerując wzdłuż Carrera del Darro. Z zewnątrz wygląda skromnie, ale gdy przekroczysz próg, cofasz się o tysiąc lat w czasie. Te arabskie łaźnie z XI wieku to najstarsze hammamy w całej Andaluzji, a jednocześnie jedne z najlepiej zachowanych na Półwyspie Iberyjskim.

Budowla powstała za czasów królestwa taifa, gdy Granada była jeszcze małym miastem nad rzeką Darro. Wzniosł ją żydowski wezyr Ibn Nagrela dla mieszkańców dzielnicy Ajsaris. To były czasy, gdy Alhambra jeszcze nie istniała, a władza miała swoją siedzibę w Starej Alcazabie, tuż nad tym miejscem.

Układ pomieszczeń jest klasyczny – zimna sala, ciepła i gorąca, dokładnie jak w rzymskich termach. Najbardziej imponuje sala templada, centralna komната z dziesięcioma kolumnami o różnych kapitelach. Niektóre pochodzą z czasów rzymskich, inne z kalifatu kordobańskiego. Nad głową masz gwiaździste i ośmiokątne świetliki, które wpuszczały światło i odprowadzały parę.

Chodzę często tą trasą i zauważyłem, że wielu turystów omija to miejsce, koncentrując się na Alhambrze. Szkoda, bo historia El Bañuelo jest fascynująca. Po reconquiście chrześcijanie nadal korzystali z łaźni, aż Filip II zabronił ich używania – obawiał się, że staną się miejscem spisków muzułmanów. Później budynek służył jako pralnia dzielnicowa.

Gdyby nie właściciel z XIX wieku, który uratował ruinę przed wyburzeniem, dziś by jej nie było. W 1927 roku arqueolog Torres Balbás kupił budynek za pieniądze ze sprzedaży biletów do Alhambry i przeprowadził pierwszą restaurację.

Zwiedzanie El Bañuelo zajmuje maksymalnie pół godziny, ale warto się nie spieszyć. W sali z kotłami nadal widać pozostałości systemu ogrzewania – gorące powietrze krążyło pod podłogami, podobnie jak w rzymskim hypocaustum. Jeśli chcesz lepiej zrozumieć funkcjonowanie hammamu, audioprzewodnik dostępny na miejscu wyjaśnia szczegóły techniczne.

Położenie jest świetne – zaraz obok most Cadiego, a w tle widoki na Alhambrę. Co zobaczyć w Granada oprócz głównych atrakcji? Właśnie takie miejsca jak to, gdzie historia mieszka w każdym kamieniu.