Podczas zwiedzania Cartageny natknąłem się na jeden z najbardziej fascynujących zabytków starożytnych w całej Hiszpanii. Teatr Rzymski Cartageny – nie amfiteatr, jak czasem błędnie się mówi – to odkrycie, które całkowicie zmieniło oblicze tego zakątka starego miasta.

Historia tego miejsca brzmi jak scenariusz filmu. Teatr powstał między 5 a 1 rokiem p.n.e. z polecenia Gaiusa Caesara i przez dwa stulecia gościł około 6000 widzów na spektaklach. Po pożarze w V wieku został rozebrany, a jego kamienie posłużyły do budowy targu. Później na jego ruinach wyrosła dzielnica mieszkalna, katedra Santa María la Vieja, całe życie miejskie. Przez wieki teatr po prostu zniknął.

Przypadek sprawił, że w 1988 roku, podczas prac przy budowie centrum rzemiosł, natrafiono na pierwsze pozostałości. To, co wydobyto z ziemi po piętnastu latach wykopalisk, zapiera dech w piersiach. Koryckie kapitele z marmuru z Carrary, kolumny z czerwonego trawertinu, ołtarze – wszystko wykonane z niezwykłą precyzją i przywiezione wprost z Rzymu.

Rafael Moneo, architekt odpowiedzialny za projekt odrestaurowania, stanął przed nie lada wyzwaniem. Jak pokazać starożytny teatr, gdy nad nim stoi katedra, a wokół tętni życiem nowoczesne miasto? Jego rozwiązanie jest genialnej prostoty – stworzył muzealną trasę prowadzącą od poziomu morza na wzgórze, gdzie nieoczekiwanie otwiera się przestrzeń teatru.

Chodzenie po tym miejscu to podróż w czasie. Widzisz fragmenty rzymskiego domu sprzed budowy teatru, średniowieczne mury katedry, a wreszcie odrestaurowane stopnie widowni z lokalnego piaskowca tabaire. Ten materiał, choć piękny w kolorze, okazał się problematyczny – jego porowatość sprawia, że morska sól i wilgoć w Murcji nieustannie go niszczą.

Audioprzewodnik pomoże zrozumieć skomplikowane warstwy historii, ale prawdę mówiąc, samo stanie w tym miejscu wystarcza. Trudno uwierzyć, że przez prawie półtora tysiąca lat teatr ukrywał się pod stopami mieszkańców, a dziś znów możemy podziwiać jego majestat. To nie jest kolejny antyczny zabytek – to opowieść o tym, jak przeszłość potrafi się odrodzić w najmniej spodziewanym momencie.