Matera is een van de oudste bewoonde steden ter wereld — en dat merk je zodra je er aankomt. De Sassi van Matera, twee in de rots uitgehouwen woonwijken boven de kloof van de Gravina, staan op de UNESCO Werelderfgoedlijst en laten zien hoe mensen hier al sinds het Paleolithicum leven. De stad heeft geen eigen luchthaven: je vliegt naar Bari, op zo'n 60 kilometer afstand, en van daar rijdt een directe bus naar het centrum. Zorg voor goed schoeisel. De Sassi zijn uitsluitend te voet te verkennen, vol steile steegjes en trappen zonder einde.
Wat te zien in Matera
Gravina di Matera
De Gravina di Matera is de diepe kalkstenen kloof die de stad letterlijk vormgeeft. Langs de steile wanden zijn tientallen rupestrale kerken uitgehouwen, overblijfselen van middeleeuwse monniken. Natuur en geschiedenis lopen hier zo door elkaar dat het moeilijk is te zeggen waar de een ophoudt en de ander begint.
Belvedere Luigi Guerricchio
Bekend als de 'Drie Bogen', ligt dit uitzichtpunt op de Piazza Vittorio Veneto en is het meest gefotografeerde punt van de stad. Vanaf het terras overziet je heel Sasso Barisano én de Kathedraal op de Civita. De eerste grote panorama die je in Matera wilt vastleggen, is deze.
Kerk van San Giovanni in Monterrone
Deze rotskapel is ouder dan de nabijgelegen Santa Maria de Idris en bereikbaar via in de rots uitgehouwen gangen op verschillende niveaus. Binnen bevinden zich de best bewaarde middeleeuwse fresco's van Matera, waaronder een indrukwekkende Christus Pantocrator uit de twaalfde eeuw. Niet overslaan.
Kerk van San Pietro Caveoso
Een parochiekerk uit de dertiende en veertiende eeuw, direct aan de rand van de Gravina-kloof. De barokke gevel met drie portalen en beelden is al van ver zichtbaar. Toegang is gratis, en de ligging op het centrale plein van Sasso Caveoso maakt haar tot een natuurlijk rustpunt tijdens de wandeling door de wijk.
Grottenhuis van Vico Solitario
Het meest representatieve grottenmuseum van Matera, ingericht met origineel meubilair en gebruiksvoorwerpen. Zo leefden families in de Sassi tot halverwege de twintigste eeuw — in ruimtes die tegelijk slaapkamer, keuken en stal waren. Compact museum, maar het beeld dat het achterlaat blijft hangen.
MUSMA – Museum voor Hedendaagse Beeldhouwkunst van Matera
MUSMA geldt als het belangrijkste museum van Italië dat volledig aan hedendaagse sculptuur is gewijd. Het bevindt zich in de ondergrondse ruimten van Palazzo Pomarici in Sasso Caveoso en toont meer dan 250 werken van Italiaanse en internationale kunstenaars. Entree bedraagt 7 euro. Een verrassende combinatie van oude rots en moderne kunst.
Kerk van het Vagevuur
De achttiende-eeuwse gevel van deze barokkerk is versierd met schedels, botten en doodssymbolen — een iconografisch programma dat weinig aan de verbeelding overlaat. Binnenin wacht een achthoekige koepel met de Vier Evangelisten en een origineel orgel uit dezelfde periode. Één van de meest eigenzinnige kerken van heel Zuid-Italië.
Palazzo del Sedile
Dit barokgebouw uit 1540 op het drukke Piazza del Sedile deed tot 1944 dienst als gemeentehuis. Tegenwoordig huisvest het het Conservatorio di Musica Egidio Romualdo Duni. Een stuk bestuurlijke geschiedenis van Matera, midden in het centrum — de gevel alleen al is de moeite waard.
Audiogids van Matera met Guipock
Een stad als Matera vraagt om uitleg op het juiste moment — niet thuis achter een scherm, maar terwijl je midden in een steegs staat en je afvraagt wat je precies ziet. Daar is de audiogids Matera van Guipock voor gemaakt. De app werkt met een mapa guiado por GPS — een kaartfunctie die je route door de Sassi begeleidt en je een seintje geeft zodra je bij een bezienswaardighed aankomt, zodat je zelf het geluidsfragment opstart wanneer je er klaar voor bent.
Het geluid zelf is audio van hoge kwaliteit, beschikbaar in meerdere talen en landsvarianten — van Nederlands tot Duits, Frans, Engels en meer. Zo kiest ieder lid van je reisgezelschap zijn eigen taal. En dat brengt ons meteen bij een van de handigste functies: de familiecode. Eén betaling, en iedereen in het gezin laadt de inhoud op zijn eigen telefoon, elk in de eigen taal.
Reist er ook een kind mee? De kindermodus biedt dezelfde route, maar met aangepast taalgebruik, kortere fragmenten en verhalen die ook voor jongere bezoekers boeiend zijn. Zo hoef je de Sassi niet in tweeën te splitsen.
Lo curioso: Matera heeft vrijwel nergens betrouwbaar mobiel bereik in de diepere steegjes van de Sassi. Guipock voorziet hierin via de offline download-functie. Voordat je vertrekt — thuis of in je hotel — download je de volledige audiogids. Daarna werkt de app ook zonder databundel of wifi. Geen verloren verbinding halverwege een uitleg, geen frustratie.
De app audiogids Matera is daarmee een van de meest praktische manieren om zelfstandig door de stad te lopen — op je eigen tempo, zonder gids die op je wacht, en met alle informatie precies waar en wanneer je die nodig hebt.